Pendik'te Kentsel Dönüşüm Nerelerde? Olacak Yerler 2026

"Pendik kentsel dönüşüm nerelerde" diye arayan malikin sorusu iki parçalı: oturduğum mahalle bir alan kararının içinde mi, değilse binam için ne yapabilirim? Pendik'te alan bazlı kararlar 2013'te üç mahalle grubunda çıktı; bunlardan biri yargıdan dönüp 2016'da yeniden ilan edildi, biri 2017'de genişletildi. 2020'den bu yana da Bakanlık Oluruyla rezerv yapı alanları belirlendi.

Bu yazıda Pendik'teki durumu mahalle mahalle ve karar türüne göre ayırıyorum. Kaynaklar Resmî Gazete, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İstanbul İl Müdürlüğü'nün plan askı duyuruları, İBB'nin deprem kayıp tahmini kitapçığı, TBMM tutanakları ve Pendik Belediyesi'nin açıklamaları; belediye beyanına ya da habere dayanan bilgileri ayrıca işaretledim. Pendik'te firma seçimi, m² maliyet ve kat karşılığı oranını Pendik kentsel dönüşüm rehberi sayfasında anlattık; burada yalnızca "nerede, hangi kararla" sorusuna cevap veriyorum.

1. Pendik'teki kararlar tek tabloda

"Güncel takvim bulunamadı" yazan satırda kararın yayımlandığını doğruladım ama uygulamanın bugün hangi aşamada olduğuna dair resmî bir kayda ulaşamadım. Riskli alan, rezerv alan ve tek bina arasındaki farkı riskli yapı, riskli alan ve rezerv alan farkı yazısında anlattık; bu fark Pendik'te özellikle önemli, çünkü aynı mahallede üç statü yan yana olabiliyor.

2. Dumlupınar ve Orta: belediyenin yürüttüğü 105 hektar

Pendik'in en büyük alan bazlı projesi, halk arasında Taşlıbayır olarak anılan Dumlupınar ve Orta mahallelerindeki riskli alan. İlk karar 2013/5434 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (Resmî Gazete 12 Ekim 2013); alan 2017/9921 sayılı kararla (Resmî Gazete 21 Nisan 2017) yeniden belirlendi. İl Müdürlüğü'nün Temmuz 2022 tarihli plan askı duyurusuna göre riskli alan toplam 105,60 hektar ve Bakanlık, 22 Kasım 2021 tarihli ve 2500709 sayılı Makam Oluruyla uygulama yetkisini Pendik Belediyesi'ne verdi. Belediyenin hazırladığı 1/1000 ölçekli plan notu değişikliği 29 Haziran 2022'de onaylanıp 7 Temmuz 2022'de askıya çıktı.

Uygulama etaplar halinde ilerliyor. Nisan 2023'teki ihale açıklamasına göre 1. etapta 1.316 hak sahibiyle anlaşılmış, 1.747 konut ve 281 dükkan planlanmıştı (AA, Cumhurbaşkanı açıklaması). Belediye Başkanı'nın Ağustos 2023 açıklamasında 1. etapta 448 yapının yıkıldığı, Ağustos 2025 açıklamasında ise yaklaşık 142 bin metrekarelik 1. etabın büyük ölçüde tamamlandığı yer alıyor (haber kaynağı). Aynı açıklamaya göre 2. etap yaklaşık 138 bin metrekare, 465 yapı ve 1.423 bağımsız bölüm kapsıyor ve uygulamayı Bakanlık yürütecek; proje çalışmalarının tamamlandığı söylendi. İhale ve teslim takvimine dair resmî duyuru bulamadım.

Taşlıbayır'da malikseniz muhatabınız Pendik Belediyesi Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü; 2. etapta Bakanlık devreye girdiğinde Kentsel Dönüşüm Başkanlığı'nın İstanbul birimi eklenir. Alan bazlı projede hak sahipliği, değerleme ve yeni konuttaki payınız uzlaşma görüşmesinde belirlenir; tek bina dönüşümündeki gibi müteahhitle doğrudan pazarlık yapmazsınız. Etap sınırının dışında kalan komşu sokaklar bu projeye dahil değil.

3. Batı Mahallesi: iki karar, bir yargı süreci

Batı Mahallesi'ndeki alan 2013/5280 sayılı kararla (Resmî Gazete 6 Eylül 2013) riskli alan ilan edildi. Haber kaynaklarına göre alan Sabri Taşkın Caddesi'nin batısında yaklaşık 54 hektar ve 465 yapıyı kapsıyordu. Danıştay 14. Dairesi, belediyenin teknik raporunu yeterli bulmayarak kararın yürütmesini durdurdu; durdurma tarihi kaynaklarda Ekim 2015 ve Nisan 2016 olarak farklı geçiyor.

Bakanlar Kurulu bunun üzerine 2016/9618 sayılı kararla (Resmî Gazete 31 Aralık 2016, 2. mükerrer) Batı Mahallesi'ndeki bazı alanları yeniden riskli alan ilan etti. Ekim 2019'da Bakanlık, alanın yaklaşık 54,32 hektarlık bölümü için rezerv yapı alanı imar planını askıya çıkardı (haber kaynağı); belediye 2023'te alandaki yerinde dönüşüm oranının yaklaşık yüzde 40 olduğunu açıkladı. Batı'da malikseniz parselinizin riskli alan mı, rezerv yapı alanı mı statüsünde olduğunu ve hangi plan notunun geçerli olduğunu belediyeden yazılı sorun; iki statüde haklar farklı işler.

4. Kaynarca: 2013 kararı

2013/5524 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (Resmî Gazete 9 Kasım 2013) Kaynarca Mahallesi'ndeki bir alanı riskli alan ilan etti. Kararın yayımlanan özetinde alan büyüklüğü yer almıyor. 2013 sonrası için Kaynarca'ya özgü bir plan askısı, ihale ya da teslim duyurusuna resmî kaynaklarda ulaşamadım; haberlerde belediyenin 2014'te metro takvimine göre proje sınırlarını yeniden düzenlediği geçiyor. Kaynarca, İBB'nin deprem senaryosunda ağır hasar beklenen mahalleler arasında (aşağıdaki tabloda 49 bina). Karar sınırı dışında kalan Kaynarca binalarında yol bina bazlı dönüşüm.

5. Rezerv yapı alanları: Kurtköy, Ertuğrul Gazi, Harmandere

a) Kurtköy 3978 ada 16 parsel

İl Müdürlüğü'nün Mart 2021 duyurusuna göre Kurtköy Mahallesi 3978 ada 16 parsel, 3 Ocak 2020 tarihli ve 1967 sayılı Bakanlık Makam Oluruyla rezerv yapı alanı olarak belirlendi; 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planları 23 Şubat 2021'de onaylanıp 10 Mart 2021'de askıya çıktı. Bu tek parsellik bir belirleme; çevresindeki mevcut konutları kapsamıyor.

b) Ertuğrul Gazi, Sülüntepe ve Yayalar

TBMM Genel Kurulu'nun 29 Haziran 2022 tarihli tutanağında bir milletvekili, Pendik'te 13'ü Ertuğrul Gazi, 1'i Sülüntepe ve 1'i Yayalar'da olmak üzere 15 parselin rezerv yapı alanı ilan edildiğini, yaklaşık 3.650 hanenin etkilendiğini ve maliklerin İstanbul Bölge İdare Mahkemesi'nde iptal davası açtığını aktardı. Bu bir vekil beyanı; Bakanlık Olurunun tarih ve sayısına ulaşamadım. Belediye 2023'te Ertuğrul Gazi'de yaklaşık 2 milyon 350 bin metrekarelik alanda plan çalışmalarının tamamlandığını açıkladı (haber kaynağı). Bu mahallelerde malikseniz davanın durumunu ve parselinizin listede olup olmadığını belediyeden sorun.

c) Harmandere konutları

Belediyenin gecekondu dönüşümü için yaptığı Harmandere konutlarında 2023'e kadar 178 daire hak sahiplerine teslim edildi (belediye açıklaması, haber kaynağı). Bu 6306 kapsamında bir riskli alan değil, belediyenin kendi sosyal konut uygulaması.

6. İBB'nin deprem senaryosunda Pendik: hangi mahalleler

İBB Deprem ve Zemin İnceleme Müdürlüğü ile Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi'nin hazırladığı, Haziran 2020 tarihli Pendik kitapçığı 7,5 büyüklüğündeki senaryo depremi için ilçedeki 51.497 binayı analiz ediyor. Sonuç: binaların yüzde 60'ı hasarsız, yüzde 26'sı hafif, yüzde 11'i orta, yüzde 2'si ağır ve yüzde 1'i çok ağır hasarlı; yaklaşık 6.940 bina orta ve üstü seviyede hasar görüyor. Kitapçık, Pendik'teki yapıların yaklaşık yüzde 67'sinin 2000 ve öncesinde inşa edildiğini ve risk azaltma önceliğinin bu yapı grubunda olması gerektiğini söylüyor.

Rakamlar İBB kitapçığının Tablo 5-1'inden; bina sayısı tahmini, hasar olasılığı değil. Kitapçık küçük mahallelerdeki belirsizliğin yüksek olduğunu ve sonuçların tekil binanın performansını söylemediğini özellikle vurguluyor. Senaryo depreminin gece olması halinde ilçede 195 civarında can kaybı ve 28.281 hanelik acil barınma ihtiyacı öngörülüyor. Sahil ve dere ağzı parsellerinde zemin iyileştirme ihtiyacını zemin etüdü ve geoteknik rapor yazısında anlattık.

7. Alan kararı dışında kalan binalar: bina bazlı yol

Belediyenin Ağustos 2025 açıklamasına göre Pendik'te 351.864 bağımsız bölüm var ve bunların yaklaşık yüzde 45'i 2000 öncesi yapılarda (haber kaynağı). Yukarıdaki alanlar bu stokun küçük bir kısmını kapsıyor; Pendik'teki dönüşümün büyük bölümü alan kararı olmadan, bina bazlı ilerliyor ve her binada aynı sırayla işliyor:

1. Lisanslı kuruluşa riskli yapı tespiti yaptırırsınız; tek malikin başvurusu yeter.
2. Rapor kesinleşince tapuya riskli yapı belirtmesi işlenir ve tahliye süresi başlar; süreleri tahliye ve yıkım süreleri yazısında anlattık.
3. Malikler hisseleri oranında salt çoğunlukla yeniden yapım kararı alır; imza vermeyen komşu için izlenecek yolu ayrı yazıda anlattık.
4. Yarısı Bizden ya da İADŞP'den birini seçip firma teklifi alırsınız; Pendik'e özgü zemin ve firma yoğunluğu konularını Pendik kentsel dönüşüm rehberi sayfasında anlattık.

Bakanlığın İADŞP ön başvuru verisine göre Eylül 2026 itibarıyla Pendik'ten 1.306 başvuru ve 5.914 bağımsız bölüm kaydedildi (AA, 30 Eylül 2026); bu ön başvuru sayısı, kullandırılan kredi değil.

8. Pendik'te geçerli destekler

Yarısı Bizden'in şartlarını Yarısı Bizden malik rehberinde, İstanbul kira yardımını İstanbul kira yardımı yazısında, İADŞP başvurusunu İADŞP rehberinde anlattık. Riskli alan ve rezerv alan içindeki malikler için kira yardımı süresini uygulamayı yürüten kurum belirler.

9. Kendi binanızı üç adımda kontrol edin

1. Tapu beyanlar hanesi: e-Devlet'ten tapu bilgilerinizi sorgulayın. Riskli yapı, riskli alan ya da rezerv yapı alanı belirtmesi varsa süreç başlamış demektir.
2. Pendik Belediyesi Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü: ada-parsel numaranızla parselinizin Dumlupınar-Orta, Batı ya da Kaynarca riskli alanı, Kurtköy veya Ertuğrul Gazi rezerv parselleri içinde olup olmadığını ve hangi etapta olduğunu sorun.
3. İstanbul İl Müdürlüğü: riskli alan plan askıları ve rezerv alan Olurlarının resmî kaynağı. Askıdaki planlara itiraz süresi 30 gün; süreyi kaçırmamak için duyuruları takip edin.

Sonuç

Kasım 2026 itibarıyla Pendik'te Resmî Gazete'de üç riskli alan var: Dumlupınar-Orta, Batı ve Kaynarca. Taşlıbayır'da 1. etap büyük ölçüde tamamlandı, 465 yapılık 2. etabı Bakanlık yürütecek; Batı'da ilk karar yargıdan dönüp 2016'da yenilendi; Kaynarca için güncel takvim yok. Kurtköy'de tek parsellik bir rezerv alan, Ertuğrul Gazi, Sülüntepe ve Yayalar'da dava konusu rezerv parselleri bulunuyor. İBB'nin senaryosunda en çok ağır hasar Ertuğrul Gazi, Kavakpınar ve Dumlupınar'da bekleniyor. Bu alanların dışındaki her binada dönüşüm riskli yapı raporuyla açılıyor ve Pendik'te Yarısı Bizden, İADŞP ve kira yardımı üçü de kullanılabiliyor.

Kararlar tarihleriyle verildi; 2. etap ihalesi, Kaynarca takvimi ya da yeni rezerv alan Oluru çıktıkça güncelleyeceğiz. İlk adım için binam kentsel dönüşüme uygun mu yazısındaki ön kontrolle başlayabilirsiniz.

İlgili rehberler:

• Kadıköy'de Kentsel Dönüşüm Olacak Yerler 2026
• Üsküdar'da Kentsel Dönüşüm Olacak Yerler 2026
• İstanbul'da Kentsel Dönüşüm Firması Nasıl Seçilir?