Sakarya'da Kentsel Dönüşüm Olacak Yerler 2026: Tığcılar, Erenler, Karasu ve Hendek

Sakarya'da "kentsel dönüşüm olacak yerler" diye arayan malikin sorusu genelde iki parçalı: oturduğum mahalle bir dönüşüm alanında mı, değilse binam için ne yapabilirim? 1999 depreminde en ağır hasarı alan şehirlerden biri olan Sakarya'da alan bazlı ilk kararlar 2013'te çıktı. Ardından uzun bir sessizlik oldu; 2025'ten bu yana Karasu, Erenler, Arifiye ve Adapazarı Tığcılar'da yeni kararlar ve projeler gündeme geldi.

Bu yazıda Sakarya'daki durumu ilçe ilçe ve karar türüne göre ayırıyorum. Kaynaklar Resmî Gazete, Sakarya Valiliği'nin 2024 brifing raporu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın plan raporları ve Sakarya Büyükşehir Belediyesi duyuruları; haber kaynağına dayanan bilgileri ayrıca işaretledim. Firma seçerken Sakarya'ya özgü konuları (zemin sıvılaşması, firma yoğunluğu) Sakarya'da firma seçimi yazısında anlattık; burada yalnızca "nerede, hangi kararla" sorusuna cevap veriyorum.

1. Sakarya'daki kararlar tek tabloda

"Güncel takvim bulunamadı" yazan satırda kararın yayımlandığını doğruladım ama uygulamanın bugün hangi aşamada olduğuna dair resmî bir kayda ulaşamadım. Riskli alan, rezerv alan ve tek bina arasındaki farkı riskli yapı, riskli alan ve rezerv alan farkı yazısında anlattık.

2. Adapazarı: Tığcılar, mahalle bazlı ilk proje

Adapazarı merkezde 6306 sayılı Kanun kapsamında bir riskli alan kararı bulamadım. Bugünkü gündem Tığcılar Mahallesi. Sakarya Büyükşehir Belediyesi'nin ihale ilanına göre alan, 9 Nisan 2025 tarihli ve 233010 sayılı Bakanlık Oluru ile rezerv yapı alanı olarak belirlendi; Belediyeye uygulama yetkisi 27 Ağustos 2025 tarihli Olur ile verildi.

Belediyenin Eylül 2026 duyurusuna göre 1. etabın yıkım ihalesi tamamlandı. Etap 4,67 hektar; içinde 109 yapı ve 718 bağımsız bölüm var. Belediye projeyi "Sakarya'da mahalle bazlı kentsel dönüşümün ilk örneği" olarak tanımlıyor. Nethaber'in 21 Ekim 2026 haberine göre ilk ayda 109 yapının 45'i yıkılmıştı (haber kaynağı). Uzlaşma oranı için kaynaklarda yüzde 80 ile yüzde 91 arasında farklı rakamlar geçiyor; resmî bir oran bulamadım.

Tığcılar'da malikseniz muhatabınız Büyükşehir'in kentsel dönüşüm birimi. Alan rezerv yapı alanı olduğu için süreç tek bina dönüşümünden farklı işler: değerleme, hak sahipliği ve yeni konuttaki payınız belediyenin uzlaşma görüşmesinde belirlenir. 1. etap sınırının dışında kalan komşu sokaklardaki binalar bu projeye dahil değil.

Valiliğin 2024 brifingi Adapazarı Cumhuriyet Mahallesi'nde de dört parseli kapsayan, yaklaşık 1 hektarlık bir rezerv yapı alanından söz ediyor; bu alanın Olur tarihini ve sayısını bulamadım.

3. Erenler ve Arifiye: 2013'ten 2025'e iki ayrı karar

a) Yenimahalle ve Küpçüler riskli alanı

Bakanlar Kurulu'nun 2013/4697 sayılı kararı (Resmî Gazete 16 Mayıs 2013) Erenler'in Yenimahalle ve Küpçüler mahallelerindeki alanları riskli alan ilan etti. Bakanlığın plan sayfasına göre proje alanı 48,2 hektar; 1.097 konutun dönüşümü ve 846 hak sahibi öngörülmüştü.

Valiliğin 2024 brifingine göre 1. etabın birinci kısmında 280 konut tamamlanıp hak sahiplerine teslim edildi. 1. etabın ikinci kısmı için 25 Ekim 2016 tarihli bir yürütmeyi durdurma kararı bulunduğundan yapıma başlanmadı. 2. etabın birinci kısmında Erenler Belediyesi'nin 144 konutluk inşaatı yüzde 40 seviyesindeydi. Bu alanda hak sahibiyseniz hangi etapta olduğunuzu Erenler Belediyesi'ne sorun; etaplar birbirinden bağımsız ilerliyor.

b) Erenler-Arifiye kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı

9964 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Resmî Gazete 4 Haziran 2025) Erenler ve Arifiye ilçelerindeki bazı alanları 5393 sayılı Kanun'un 73. maddesine göre kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan etti. Haber kaynaklarına göre alan yaklaşık 168 hektar, D-100 ile TEM arasında kalıyor ve Kozluk, Alancuma, Hanlı, Hanlıköy ve Türkçaybaşı mahallelerine dokunuyor (Hukuki Haber, Haziran 2025). Sakarya Büyükşehir Belediye Meclisi 12 Ekim 2026'da bu alanın nazım imar planı değişikliğini gündemine aldı.

Bu karar 6306 değil 5393 kapsamında. Pratik farkı şu: alan bir riskli alan değil, belediyenin planlama ve dönüşüm yetkisinin genişlediği bir proje alanı. Kira yardımı ve vergi istisnaları gibi 6306 hakları otomatik doğmaz; binanız riskliyse bunlar yine riskli yapı raporuyla gelir. Arifiye Adliye Mahallesi'nde ayrıca iki parselde 13 Ocak 2023 tarihli Olurla belirlenmiş bir rezerv yapı alanı var.

4. Karasu: riskli alan ve İhsaniye rezerv alanı

9591 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Resmî Gazete 15 Mart 2025) Karasu'nun Yenimahalle, Aşağıaziziye ve Aşağıincilli mahallelerindeki bazı alanları riskli alan ilan etti. Bazı haberlerde tarih 14 Mart olarak geçiyor; Resmî Gazete'deki yayım tarihi 15 Mart. Kararın yayımlanan özetinde alan büyüklüğü yok.

Karasu İhsaniye'de, Karasu Belediyesi'nin teklifiyle 256401 sayılı Bakanlık Oluru ile belirlenmiş bir rezerv yapı alanı var. Olurun tarihi kaynaklarda farklı geçiyor (Valilik brifingi 30 Kasım 2021, plan raporu 30 Kasım 2020); sayı ikisinde de aynı. Mayıs 2026'da yayımlanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı raporu alanı yaklaşık 20,4 hektar olarak veriyor.

Karasu sahilindeki yıkımlarla ilgili yerel basında yetki tartışması da var: Sakarya Yenigün'ün Mart 2026 haberine göre Mayıs 2025'te verilen geçici yıkım yetkisi Aralık 2025'te Kentsel Dönüşüm Başkanlığı tarafından iptal edilmişti (haber kaynağı). Karasu'da hak sahibiyseniz yıkım ve uzlaşma takvimini doğrudan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Sakarya İl Müdürlüğü'nden teyit edin.

5. Hendek ve Pamukova

Hendek'te Kemaliye Mahallesi'ndeki alan 2013/4204 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla (Resmî Gazete 25 Ocak 2013) riskli alan ilan edildi; 2014'te Hendek Belediyesi'ne acele kamulaştırma yetkisi verildi (2014/6789). Valiliğin 2024 brifingine göre 6,14 hektarlık alanda planlanan yerinde dönüşüm uygulaması bir Danıştay kararıyla durduruldu; karara kadar yapılan 3 blok ve 76 daire hak sahiplerine teslim edildi.

Pamukova'da iki küçük ölçekli rezerv yapı alanı var: Turgutlu Mahallesi'nde 18 Nisan 2023 tarihli Olurla belirlenen yaklaşık 1.500 m²'lik alan ve Yenice (Pamukova Köy) Mahallesi'ndeki alan. Yenice'deki alan için Haziran 2025'te acele kamulaştırma kararı çıktı (CB 9965); karar başlığı taşınmazların bir düzenleme projesi için kamulaştırıldığını gösteriyor. Bunlar konut dönüşümü için açılmış geniş alanlar değil.

6. Listede olmayan ilçeler ve bina bazlı yol

Serdivan, Akyazı, Sapanca, Geyve, Kocaali, Ferizli, Söğütlü, Kaynarca, Taraklı ve Karapürçek için Resmî Gazete'de riskli alan kararı bulamadım. Valiliğin 2024 verilerine göre ilde 816 bina için riskli yapı raporu onaylandı ve 690 riskli yapı yıkıldı; yani Sakarya'daki dönüşümün büyük kısmı zaten alan kararı olmadan, bina bazlı ilerliyor. Bu yol her binada aynı şekilde işler:

1. Lisanslı kuruluşa riskli yapı tespiti yaptırırsınız; tek malikin başvurusu yeter.
2. Rapor kesinleşince tapuya riskli yapı belirtmesi işlenir ve tahliye süresi başlar; süreleri tahliye ve yıkım süreleri yazısında anlattık.
3. Malikler hisseleri oranında salt çoğunlukla yeniden yapım ya da güçlendirme kararı alır.
4. Sakarya'nın alüvyon zemininde zemin etüdü ve temel sistemi teklifin en kritik kalemi; firma seçimini Sakarya'da firma seçimi yazısında anlattık.

7. Sakarya'da geçerli destekler

Kira yardımının şartlarını kira yardımı rehberinde, İADŞP başvurusunu İADŞP rehberinde anlattık.

8. Kendi binanızı üç adımda kontrol edin

1. Tapu beyanlar hanesi: e-Devlet'ten tapu bilgilerinizi sorgulayın. Riskli yapı ya da riskli alan belirtmesi varsa süreç başlamış demektir.
2. İlçe belediyesi imar müdürlüğü: ada-parsel numaranızla parselinizin bir riskli alan, rezerv alan ya da proje alanı sınırında olup olmadığını sorun.
3. Sakarya İl Müdürlüğü: riskli alan kararlarının, plan askılarının ve riskli yapı tebligatlarının resmî kaynağı. Karasu İhsaniye ve Erenler-Arifiye gibi planlama aşamasındaki alanlara itiraz süreleri buradan takip edilir.

Sonuç

Ekim 2026 itibarıyla Sakarya'da Resmî Gazete'de üç riskli alan kararı var: Hendek Kemaliye, Erenler Yenimahalle-Küpçüler ve Karasu'nun üç mahallesi. Erenler ve Arifiye'de 2025'te bir proje alanı ilan edildi, Adapazarı'nda Tığcılar rezerv alanında yıkımlar başladı. Erenler'de konutlar kısmen teslim edildi, Hendek'te uygulama yargı kararıyla durdu. Serdivan, Akyazı, Sapanca ve diğer ilçelerde alan kararı bulamadım; buralarda ve alan sınırları dışında kalan her binada dönüşüm riskli yapı raporuyla açılıyor.

Kararlar tarihleriyle birlikte verildi; yeni alan ilanı ya da plan askısı çıktıkça güncelleyeceğiz. İlk adım için binam kentsel dönüşüme uygun mu yazısındaki ön kontrolle başlayabilirsiniz.

İlgili rehberler:

• Sakarya'da Kentsel Dönüşüm Firması Nasıl Seçilir?
• Kocaeli'de Kentsel Dönüşüm Olacak Yerler 2026
• Zemin Etüdü ve Geoteknik Rapor