Teklif Hazırlama
Elektrik Tesisatı ve Pano Şartnamesi: Müteahhit Rehberi 2026
Elektrik tesisatında kablo kesiti (NYM/NHXMH), kaçak akım rölesi, sigorta panosu, priz-anahtar donanımı ve topraklama nasıl şartnameye yazılır; yangın güvenliği için halojensiz kablo; akıllı altyapı bırakma. Schneider, Legrand, Viko, Prysmian/HES kablo referanslarıyla.
Hızlı Cevap
Elektrik tesisatında daire panosunda 30 mA kaçak akım rölesi (can güvenliği) zorunlu, hat başına otomatik sigorta ayrı olmalı. Kablo kesiti hatta göre: aydınlatma 1,5 mm², priz 2,5 mm², yüksek güç 4-6 mm²; yangın için halojensiz (HFFR) kablo tercih edilir. Topraklama eksiksiz çekilmeli. Priz/anahtar sayısı yönetmelik minimumunun üstünde tutulmalı, ileri için boş data borusu bırakılmalı. Schneider, Legrand, Viko, Prysmian/HES yaygın markalar.
Hızlı bakış
- Pano: 30 mA kaçak akım rölesi (can güvenliği) + hat başına otomatik sigorta.
- Kablo: Aydınlatma 1,5 / priz 2,5 / yüksek güç 4-6 mm². Yangın için halojensiz (HFFR).
- Priz sayısı minimumun üstünde — sonradan açmak duvar kırmak demek.
- İleri için boş data borusu bırakın (maliyeti düşük, değeri yüksek).
Elektrik tesisatı duvarın içinde kaldığı için "görünmez" sanılır; oysa bir yangın çıksa veya biri çarpılsa, o görünmez hat hayat-memat meselesi olur. Açık konuşayım: müteahhitlerin bir kısmı kabloda ve panoda kısarak birkaç bin lira kazanıyor, ama bu doğrudan can güvenliğinden çalmak demek. Elektrikte taviz olmaz; kaçak akım rölesi, doğru kablo kesiti ve eksiksiz topraklama pazarlık konusu değildir. Bu kalemleri şartnameye net yazın.
Daire panosu — tesisatın kalbi
- Kaçak akım rölesi (30 mA): Elektrik çarpmasına karşı koruma. Zorunlu, atlanamaz.
- Ana şalter: Daire girişini tek noktadan kesme.
- Otomatik sigortalar: Her hat (aydınlatma, priz, kombi, ocak) ayrı sigortada — biri atınca tüm daire kararmaz.
- Parafudr (aşırı gerilim koruma): Yıldırım/dalgalanma için, hassas cihazları korur. Tavsiye edilir.
Kablo kesiti ve tipi
| Hat | Kesit | Not |
|---|---|---|
| Aydınlatma | 1,5 mm² | Tavan/duvar armatür hatları |
| Priz hatları | 2,5 mm² | Genel priz devreleri |
| Kombi / elektrikli ocak | 4-6 mm² | Yüksek güç, ayrı hat ve sigorta |
| Kolon (daire girişi) | Projeye göre | Daire toplam gücüne göre boyutlanır |
Kablo tipinde yangın güvenliği için halojensiz (HFFR) tercih edilmeli; alev aldığında yoğun zehirli duman çıkarmaz. Tahliyede en çok dumandan can kaybı olur, bu detay önemli.
Topraklama — görünmeyen güvenlik
- Tüm prizler topraklı (üç kablolu) olmalı
- Bina topraklama tesisatına bağlı, ölçümle doğrulanmış
- Islak hacim eş potansiyel bağlantısı (banyo) yapılmalı
- Topraklama olmadan kaçak akım rölesi tam işlevini görmez
Priz, anahtar ve aydınlatma
- Priz sayısı: Salon 4-6, oda 3-4, mutfak tezgah üstü çoklu, banyo IP korumalı. Cimrilik etmeyin.
- Anahtar: Kaliteli marka (Viko, Schneider, Legrand) — ucuz anahtar kısa sürede gevşer, kıvılcım yapar.
- Aydınlatma altyapısı: Spot/avize çıkışları, gerekiyorsa şalt (komütatör) hatları.
- Zayıf akım: İnternet/TV/interkom hatları + ileri için boş data borusu.
Müteahhit sözleşmesinde elektrik tesisatı
Yanlış
"Daire elektrik tesisatı eksiksiz yapılacaktır."
Doğru
"Daire panosu 30 mA kaçak akım rölesi + hat başına otomatik sigorta ile kurulacak. Kablolar halojensiz (HFFR); aydınlatma 1,5 mm², priz 2,5 mm², kombi/ocak 4-6 mm². Tüm prizler topraklı, Viko/Schneider (veya muadili) anahtar-priz. Salon-yatak odası arası boş data borusu bırakılacaktır."
Sonuç
Elektrik, üstünde pazarlık yapılmayacak tek kalemdir; çünkü hatası yangın ya da can kaybıyla sonuçlanır. Kaçak akım rölesi, doğru kablo kesiti, halojensiz kablo ve eksiksiz topraklama bir araya gelince hem yasal sorumluluğunuz kapanır hem malik güvende olur. Benim üzerine basa basa söylediğim şu: panoyu, kablo kesitlerini, kablo tipini ve priz sayısını sözleşmeye net yazın. Bu kalemde "eksiksiz yapılacaktır" gibi muğlak ifade, hem güvenlik hem hukuki açıdan en riskli cümledir.
İlgili rehberler:
Sıkça Sorulan Sorular
›Daire panosunda kaçak akım rölesi zorunlu mu?
Evet, can güvenliği için zorunlu. 30 mA kaçak akım rölesi (artık akım anahtarı) elektrik çarpmasına karşı koruma sağlar; ıslak hacim ve genel hat için şart. Sahada eski mantıkla sadece sigorta koyan, kaçak akım rölesini atlayan tesisat gördüm — bu doğrudan can güvenliği açığı. Şartnameye '30 mA kaçak akım koruması' yazılı olmalı, müteahhidin insafına bırakılmamalı.
›Kablo kesiti nasıl seçilir, ne yazmalı?
Hatta göre değişir: aydınlatma için 1,5 mm², priz hatları için 2,5 mm², kombi/elektrikli ocak gibi yüksek güç için 4-6 mm². İnce kablo döşeyip kazanmaya çalışmak yangın riski demek; kablo ısınır. Yangın güvenliği için halojensiz (HFFR) kablo tercih edilmeli — alev aldığında zehirli/yoğun duman çıkarmaz. Şartnameye kesit ve kablo tipi yazılmalı.
›Her odaya kaç priz konmalı?
Yönetmelik minimumları var ama maliğin gerçek hayatı daha fazlasını istiyor. Salonda en az 4-6 priz (TV ünitesi yoğun), yatak odasında 3-4, mutfakta tezgah üstü çoklu priz + ankastre hatları, banyoda IP korumalı priz. Sahada en çok 'priz yetmiyor, uzatma kablosuyla yaşıyorum' şikayetini duyarım. Priz sayısını cimrilik etmeyin, sonradan açmak duvar kırmak demek.
›Akıllı ev / data altyapısı şimdiden bırakılmalı mı?
En azından boş boru (spiral) bırakmak çok mantıklı. Bina bittikten sonra duvar içine kablo çekmek imkânsıza yakın; ama boş boru bırakırsanız malik ileride internet, kamera, akıllı priz kablosunu rahat çeker. Maliyeti neredeyse sıfır, kattığı değer yüksek. Ben her işte salon-yatak odası arası en az bir boş data borusu bırakılmasını öneriyorum.
İlgili araçlar & hesaplayıcılar
İnşaat firması mısınız?
Rehberlerimizi okuyan kat malikleri, binaları için firma arayışı başvurusu bırakıyor. Ücretsiz kaydınızı oluşturun; bölgenizden uygun bir başvuru geldiğinde telefonla doğrulanmış şekilde size iletelim.
İlgili yazılar
Teklif Hazırlama
Sıhhi Tesisat ve Su Tesisatı Şartnamesi: Müteahhit Rehberi 2026
Temiz su borusunda PPRC (Vesbo/Pimaş/Kalde), pis su borusunda PVC/sessiz boru, vana-kollektör donanımı, su sayacı ve test (basınç testi) nasıl şartnameye yazılır; ankastre rezervuar ve batarya kalitesi; sızdırmazlık. Vesbo, Pimaş, Kalde, ECA referanslarıyla.
Devamını oku
Teklif Hazırlama
Asansör Seçimi ve Markası: Müteahhit Şartname Rehberi 2026
Asansörde tahrik tipi (makine daireli / makine dairesiz MRL), kapasite (kişi/kg), durak sayısı, kabin donanımı ve CE-TSE uygunluğu nasıl seçilir; periyodik kontrol (A/B/yeşil etiket) yükümlülüğü; şartnamede asansörün net yazılması. Schindler, Otis, Kone, yerli markalar referansıyla.
Devamını oku
Teklif Hazırlama
Kentsel Dönüşüm Teklifi Nasıl Hazırlanır? 2026 Adım Adım Rehber
Müteahhit firmanın kat maliklerine sunduğu kentsel dönüşüm teklifini doğru hazırlamanın 8 adımı. Yarısı Bizden, İADŞP, hisse devri, ödeme akışı dahil tam rehber.
Devamını oku