Teklif Hazırlama
Asansör Zorunluluğu 2026 — Kaç Katta Zorunlu, Teklif ve Sözleşmede Nelere Dikkat?
Bodrum dahil 3 katta asansör yeri, 4 ve üstünde asansör zorunlu (PAİY m.34/1, 2026). Hangi tip seçilir, sözleşmede marka ve bakım nasıl bağlanır.
Hızlı Cevap
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.34/1'e göre (değişik: RG 01.07.2026/33297) tek bağımsız bölümlü konutlar hariç, bağımsız bölüm, ortak alan ya da eklenti bulunan bodrum kat dahil kat adedi 3 olan binalarda asansör yeri bırakılması, 4 ve daha fazla olan binalarda asansör tesisi zorunlu. Maliyet modele, markaya, kapasiteye ve kabin donanımına göre çok değişir; teklif alırken kalemleri ayrı ayrı isteyin. Sözleşmeye marka, kapasite ve hız mutlaka açık açık yazılmalı.
Hızlı bakış
- Bodrum dahil kat adedi 3 ise asansör yeri, 4 ve üstüyse asansör zorunlu (PAİY m.34/1, RG 01.07.2026/33297).
- Maliyette tek rakam yok: aynı şartnameyle en az üç teklif alın, asansör, montaj, kuyu hazırlığı, tescil ve garanti sonrası bakımı ayrı kalem isteyin.
- Sözleşmede marka + kapasite + hız + CE belgesi açıkça yazılmalı — "standart asansör" muğlak.
Asansör sahada çoğu müteahhidin sona bıraktığı, sonra da pişman olduğu bir kalem. Halbuki üç ayrı katmanı var ve üçü de baştan netleşmeli: yasal zorunluluk (bodrum dahil kat adedi), maliyet ve kullanım kalitesi (marka + kapasite + bakım). Yanlış seçtiğinizde işin sonunda sözleşme tartışması, malik memnuniyetsizliği ve yıllarca süren bakım derdiyle baş başa kalıyorsunuz.
Aşağıda konuyu tamamen müteahhit gözünden açıyorum: 2026'da kim asansör koymak zorunda, hangi markaya ne kadar para gidiyor, sözleşmeye nasıl yazılmalı ve nerede tökezleniyor.
Asansör zorunluluğunun yasal dayanağı
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.34/1 (değişik: RG 01.07.2026/33297) — tek bağımsız bölümlü konutlar hariç, bağımsız bölüm, ortak alan ya da eklenti bulunan bodrum kat dahil kat adedi 3 olan binalarda asansör yeri, 4 ve daha fazla olanlarda asansör tesisi zorunlu. Kat sınırının nereden geldiğini gabari rehberinde anlattık.
- Asansör Yönetmeliği — asansörün güvenlik ve piyasaya arz şartları
- 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun — engelli erişim gerektiren tüm binalarda asansör veya alternatif erişim şart
- TS EN 81-20 ve TS EN 81-50 — Türk ve Avrupa standartları
- 2026 güncel: Engelli erişim (rampa veya asansör) tüm yeni binalar için zorunluluk
Asansör maliyeti: rakam değil, teklifte sorulacak kalemler
Asansör fiyatı durak sayısı, kapasite, hız, makine dairesi, kabin donanımı, marka ve döviz kuruyla kısa sürede değiştiği için bu yazıda sabit bir TL rakamı vermiyoruz. Teklifleri karşılaştırılabilir kılan şey, hepsinin aynı teknik şartnameye ve aynı kalem listesine göre alınmasıdır:
| Kalem | Teklifte sorulacak |
|---|---|
| Teknik şartname | Durak sayısı, kapasite (kg / kişi), hız (m/s), makine dairesiz (MRL) mi, kapı tipi, kabin iç ölçüsü |
| Asansörün kendisi | Makine, kumanda panosu, kabin, kat kapıları; marka ve menşe ayrı ayrı |
| Montaj | Fiyata dahil mi, süresi, iskele ve vinç kimde |
| Kuyu ve makine dairesi | Kuyu ölçüsü, kuyu dibi ve kuyu üstü hazırlığı inşaat tarafında mı asansör firmasında mı |
| Tescil ve ilk kontrol | Giderleri ve takibi hangi tarafta |
| Garanti | Süresi, kapsamı, yedek parça temin taahhüdü |
| Garanti sonrası bakım | Aylık bakım bedeli yazılı mı, yıllık artış neye bağlı |
Marka seçimi: isimden önce bakılacaklar
Bu yazıda marka sıralaması yapmıyoruz; aynı marka bir şehirde güçlü servis ağına sahipken başka bir şehirde zayıf olabilir. Teklif veren her firmaya aynı soruları sorun:
- Uygunluk: Asansörün CE işareti ve uygunluk belgesi teklifte belgeleriyle belirtiliyor mu?
- Servis ağı: Binanın bulunduğu ilde bakım ve arıza servisi var mı, arızaya ne kadar sürede geliniyor?
- Yedek parça: Parçalar hangi sürede temin ediliyor, kaç yıl temin taahhüdü veriliyor?
- Referans: Aynı ilde, benzer kat sayısında daha önce kurduğu ve bakımını sürdürdüğü binalar hangileri?
- Garanti ve bakım: Garanti süresi ve garanti sonrası bakım bedeli yazılı mı?
Bakım ve periyodik kontrol: kim, ne sıklıkla?
- Aylık bakım: Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği (RG 06.04.2019/30737) bakımı "ayda en az bir defa" yürütülen işlem olarak tanımlar (m.4). Bakımı, bina sorumlusunun bakım sözleşmesi imzaladığı asansörü monte eden firma ya da onun yetkili servisi yapar (m.8/1). Sözleşmeyi imzalamak ve bakım ücretini ödemek bina sorumlusunun yükümlülüğüdür (m.14). Bakım ücreti için resmî bir tarife yok.
- Yıllık periyodik kontrol: Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği (RG 04.05.2018/30411) m.8/1'e göre yılda en az bir kez, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve belediyeyle protokol imzalamış A tipi muayene kuruluşuna yaptırılır. Ücretin taban ve tavanını Bakanlık, tutarı bu aralıkta belediyenin karar organı belirler (m.10/1).
- Etiket renkleri (m.11): yeşil kusursuz; mavi hafif kusurlu, eksikler bir sonraki periyodik kontrole kadar giderilir; sarı kusurlu, eksikler en fazla 120 gün içinde giderilir; kırmızı güvensiz, bina sorumlusu asansörün kullanılmasına izin vermez ve eksikler en fazla 60 gün içinde giderilir. Süre sonunda eksik devam ederse asansör mühürlenerek hizmetten men edilir.
Kentsel dönüşümde müteahhit için pratik sonuç: teslimde asansörün tescil edilmiş ve ilk periyodik kontrolünü geçmiş olması, bakım sözleşmesinin garanti süresi içinde kimin üzerinde olduğunun sözleşmede yazması gerekir.
Kat karşılığı sözleşmesinde nasıl yazılır?
❌ Yanlış
"Binada birinci sınıf asansör tesis edilecektir."
"Birinci sınıf" diye bir tanım yok. Bu ifadeyi gören müteahhit doğal olarak eline geçen en ucuzu takar, malik de itiraz eder. Sahada en çok bu yüzden mahkemelik olunduğunu görüyorum.
✅ Doğru
"Binada 2 adet Otis 6 kişilik (480 kg) MRL tip asansör tesis edilecektir. Hız 1.0 m/s, kabin paslanmaz çelik, CE belgeli, TS EN 81-20 standardına uygun. Asansör 5 yıl garanti + 10 yıl yedek parça garantisi şartına bağlıdır. Engelli erişim mevzuatına uygun geniş kabin (1.10m×1.40m) ve sesli anons sistemi dahildir."
Müteahhitler için pratik tavsiyeler
- Fizibiliteye asansör maliyetini baştan koyun: kaç asansör gerektiğini ve teknik şartnameyi proje aşamasında netleştirip teklifi o şartnameyle alın; sona bırakılan kalem bütçeyi en çok saptıran kalemdir
- 3 marka teklifi alın: Otis/Schindler + Wittur + Akar arası karşılaştırma yapın
- Bakım sözleşmesi 5 yıl ön ödemeli: İlk müteahhit ödemesi (kentsel dönüşüm kapsamında müteahhit yapılı bakım garantisi verir genelde 5 yıl)
- Engelli erişim onayını ihmal etmeyin: İskan ruhsatı için zorunlu. Geç fark edilirse yeniden tasarım maliyetli
- Marka bakım ağı şart: O ilde / bölgede bakım servisi olmayan marka seçmeyin. Yedek parça için 2-3 gün beklemek istemezsiniz
Sık yapılan hatalar
- Hız (m/s) çok düşük seçilmesi: 0.63 m/s çok yavaş. Standart 1.0 m/s şart. 12+ katlı binalarda 1.6 m/s öneriyoruz.
- Kapasite yetersiz: 4 kişilik asansör 12+ daireli bina için yetersiz. En az 6 kişilik (480 kg) standart.
- Tek asansör: 12+ daireli binalarda 2 asansör öneriyoruz — biri bakımda olduğunda kullanım sıkıntısı çıkmasın
- Kabin iletişim donanımı unutuluyor: kabinde kurtarma hizmetiyle iki yönlü iletişim ve alarm donanımının teklifte ve sözleşmede ayrı kalem olarak yazdığından emin olun
Sonuç
Asansör bütçede büyük görünmeyen ama binanın uzun yıllarını belirleyen bir kalem. Benim tavsiyem net: doğru markayı, doğru kapasiteyi, bakım sözleşmesini ve sözleşmedeki netliği baştan oturtun, sonra rahat edin. Bunları es geçenler her ay arızayla, bakım faturasıyla ve malik şikayetiyle uğraşıyor; gördüğüm en yorucu işler hep bu küçük kalemden çıkıyor.
İlgili rehberler:
Sıkça Sorulan Sorular
›Kaç katlı binada asansör zorunlu?
Kural Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği m.34/1'de ve 1 Temmuz 2026 tarihli, 33297 sayılı Resmî Gazete'deki değişiklikle şu hâli aldı: tek bağımsız bölümlü konutlar hariç, bağımsız bölüm, ortak alan ya da eklenti bulunan bodrum kat dahil kat adedi 3 olan binalarda asansör yeri bırakılması, 4 ve daha fazla olan binalarda asansör tesisi zorunlu. Yani bodrumda daire, depo ya da ortak alan varsa o kat da sayılır. Engelli erişimi tarafında 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ayrıca erişilebilirlik şartı getirir.
›Asansör maliyeti 2026'da ne kadar?
Tek bir rakam vermiyoruz, çünkü fiyat durak sayısına, kapasiteye (kg/kişi), hıza, makine dairesiz (MRL) olup olmamasına, kabin donanımına, markaya ve döviz kuruna göre kısa sürede değişiyor; eskiyen bir rakam yanıltır. Doğru yol aynı teknik şartnameyle en az üç teklif almak ve her teklifte şu kalemleri ayrı ayrı görmek: asansörün kendisi (makine, kumanda, kabin, kapılar), montaj, kuyu ve makine dairesi hazırlığı (inşaat tarafında mı, asansör firmasında mı), tescil ve ilk kontrol giderleri, garanti süresi ve garanti sonrası yıllık bakım bedeli. Bakım bedelini teklif aşamasında yazılı almak, sözleşme sonrası sürprizi önler.
›Asansör için hangi izinler ve denetimler gerekiyor?
Asansör projesi yapı ruhsatı sürecinde onaylanır. Kurulumdan sonra asansör ilgili idareye (belediye) tescil ettirilir. İşletme döneminde iki ayrı yükümlülük var: Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği'ne göre bakım ayda en az bir kez, bina sorumlusunun sözleşme yaptığı monte eden firma ya da yetkili servisi tarafından yapılır (m.4, m.8/1); Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği m.8/1'e göre periyodik kontrol yılda en az bir kez, Bakanlıkça yetkilendirilmiş ve belediyeyle protokol imzalamış A tipi muayene kuruluşuna yaptırılır. İnternette sık görülen 'TSE her 6 ayda bir muayene eder' bilgisi yönetmelikle uyuşmuyor.
›Asansör markası seçerken nelere dikkat?
Marka adından çok üç şeye bakın: asansörün CE işareti ve uygunluk belgesi, binanın bulunduğu ilde bakım servisi olup olmadığı ve yedek parçanın hangi sürede temin edildiği. Aynı teknik şartnameyle birden fazla firmadan teklif alın; garanti süresini, garanti sonrası bakım bedelini ve yedek parça temin taahhüdünü yazılı isteyin. Yerli ya da ithal olması tek başına kalite göstergesi değildir; servis ağı ve parça erişimi binanın uzun yıllarını belirler.
›Kat karşılığı sözleşmesinde asansör nasıl belirtilmeli?
Sözleşmeye markayı, modeli, kapasiteyi (kg/kişi sayısı) ve hızı (m/s) tek tek yazın. 'Standart asansör' gibi muğlak ifadeler ileride mahkemede başınızı ağrıtır, çünkü herkes kendine göre yorumlar. Net bir örnek vereyim: 'Otis 6 kişilik (480 kg), 1.0 m/s hızlı, kabin paslanmaz çelik, CE belgeli'.
İlgili araçlar & hesaplayıcılar
İnşaat firması mısınız?
Rehberlerimizi okuyan kat malikleri, binaları için firma arayışı başvurusu bırakıyor. Ücretsiz kaydınızı oluşturun; bölgenizden uygun bir başvuru geldiğinde telefonla doğrulanmış şekilde size iletelim.
İlgili yazılar
Teklif Hazırlama
Otopark Yönetmeliği 2026 — Ne Değişti, Kaç Araç Gerekir?
Son değişiklik 27 Aralık 2025: riskli yapı eşiği 250 m²'den 500 m²'ye, hastanelerde 75 m²'den 85 m²'ye çıktı. Ek-1 miktarları en azdır, meclis artırabilir.
Devamını oku
Maliyet & Fiyatlandırma
m² Kentsel Dönüşüm Maliyeti 2026 — Demir, Çimento, İşçilik Kırılımı
Kaba inşaat ~%46, ince iş ~%25. Demir, çimento, işçilik ve tesisatın m² maliyetindeki payı — sabit fiyat değil, kendi rakamınızı kurma yöntemi.
Devamını oku
Teklif Hazırlama
Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2025 — 5 Kritik Değişiklik
TBDY 2025 güncellemeleri: minimum C30 beton, S420a demir, 8+ kat perde duvar, burulma kontrolü, deprem simülasyonu. İnşaat maliyeti +%8-12, sigorta düştü, daire değeri arttı.
Devamını oku