Hukuk
Taşeron Sözleşmesi 2026 — 8 Zorunlu Madde + İSG Sorumluluğu
Taşeron sözleşmesinde 8 zorunlu madde: taraflar, iş tanımı, fiyat, süre, ödeme, malzeme, İSG, garanti. 6331 İSG müteselsil sorumluluk. Tipik %30+%50+%20 ödeme.
Hızlı Cevap
Sağlam bir taşeron sözleşmesinde 8 maddenin eksiksiz olması lazım: taraflar, iş tanımı, fiyat, süre, ödeme planı, malzeme, İSG sorumluluğu, garanti. Ödemeyi genelde %30 peşin + %50 iş ortası + %20 iş bitişi diye kurarım. Aklınızdan çıkmasın; ana yüklenici, taşeron işçisinin güvenliğinden 6331 sayılı kanun gereği müteselsil sorumlu. İş ters giderse yol ihtarname, arabuluculuk, mahkeme şeklinde ilerliyor.
Hızlı bakış
- İşin %60-80'ini taşeron yapıyor. Doğru sözleşme, başınızı ağrıtmayan bir şantiye demek.
- 8 zorunlu madde: taraflar, iş tanımı, fiyat, süre, ödeme, malzeme, İSG, garanti.
- Tipik ödeme: %30 + %50 + %20 (avans + iş ortası + iş bitişi).
- İSG sorumluluğu: Ana yüklenici taşeron işçisinin güvenliğinden müteselsil sorumlu (6331 sayılı kanun).
Bir kentsel dönüşüm işinde müteahhidin gerçekten "kendi eliyle" yaptığı kısım çoğu zaman %20-40 arasında kalıyor. Geri kalan %60-80'i, yani kalıp, demir, beton, sıva, boya, mekanik, elektrik, ince iş, taşeronlara gidiyor. İşin bu kadar büyük bir bölümünü başkasına emanet ediyorsanız, sizi koruyacak tek şey o sözleşme kâğıdı.
Aşağıda taşeron sözleşmesini 2026 koşullarıyla baştan sona anlattım: olmazsa olmaz 8 madde, ödeme planını nasıl kurarım, İSG tarafında sizi yakan o müteselsil sorumluluk ve sahada en çok düşülen hatalar.
8 zorunlu sözleşme maddesi
1. Taraflar
- Taşeron firma — ünvan, vergi no, MERSIS, SGK no, yetkili imzacı
- Ana yüklenici müteahhit firma — aynı bilgiler
- Taşeron firmanın kayıtlı olduğu ticaret sicili
2. İş tanımı (en kritik)
Bütün kavgaların yarısı bu maddenin baştan savma yazılmasından çıkıyor. Hangi işler dahil, hangileri hariç, ölçü birimi ne; hepsini tek tek yazın. Aradaki farkı şu iki örnekte görün:
❌ Yanlış: "Sıva işi"
✅ Doğru: "Bina iç ve dış sıva işleri (tüm cephe + iç mekan duvarlar dahil, asma tavan ve özel dekoratif sıva hariç). Yaklaşık 2.400 m². TS 825 standardına uygun, kalınlık 2 cm, Filli Boya/Kalekim ürünleri kullanılacaktır."
3. Birim fiyat veya götürü tutar
- Birim fiyat: "Sıva m² başı X TL" (rakamı güncel rayice göre belirleyin) — gerçek miktar ölçülünce çarpılır. Doğru ölçü için keşif raporu şart.
- Götürü: "Toplam sıva işi 920.000 TL" — sabit tutar. Müteahhit miktarı yanlış hesapladıysa zarara uğrar.
- Kombinasyon (önerilen): "Götürü 900.000 TL + ek m² için birim fiyat" — hem güvenli hem esnek
4. Süre + gecikme cezası
- İş başlama tarihi + iş bitiş tarihi
- Mücbir sebep tanımı (hava, salgın, malzeme krizi)
- Gecikme cezası: gün başı sabit tutar (tutarı işin bedeline göre taraflar belirler)
5. Ödeme planı
Tipik 3 dilim:
| Aşama | Oran | Tetikleyici |
|---|---|---|
| Avans | %30 | Sözleşme imzası + iş başlama |
| İş ortası | %50 | İşin %50'sinin teslimi (yapı denetim onayı) |
| İş bitişi | %20 | İş tamamlanması + müteahhit kabul tutanağı |
Bir taktik daha vereyim: Yarısı Bizden 2026 işlerinde çoğu deneyimli müteahhit taşeron ödemesini destek takvimine bağlar (subasman, taşıyıcı sistem bitimi ve inşaat bitimi taksitlerine paralel). Böylece devletten para gelmeden cebinizden büyük çıkış olmaz, nakit dengesi şantiyenin ritmiyle yürür. Bu denge, maliklerle imzaladığınız ana sözleşmedeki ödeme ve teslim maddeleriyle birebir bağlantılı; tüm maddeleri madde madde ele aldığımız kentsel dönüşüm sözleşmesi tam rehberine da bir göz atın.
6. Malzeme kim sağlıyor?
- Ana yüklenici sağlar (önerilen): Müteahhit toplu alım indirimi ile daha ucuza alabilir, marka kontrolü olur
- Taşeron sağlar: Taşeron kendi indirimini ekler, fiyat artabilir ama denetim taşerona kalır
- Sözleşmede net belirtilmeli, yoksa anlaşmazlık çıkar
7. İSG sorumluluğu (kritik)
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Madde 7:
- Taşeron firmanın SGK kayıtlı çalışanları olmak zorunda
- Taşeron firma iş kazası sigortası şart
- Baret, emniyet kemeri, koruma sistemi taşeron tarafından sağlanır
- Ana yüklenici (müteahhit) işin İSG denetimini yapar
- Müteselsil sorumluluk: İSG ihlali sonucu kazada ana yüklenici de tazminat öder
8. Garanti süresi
- Tipik 1-2 yıl, malzeme tipine göre
- İskan ruhsatı sonrası başlar
- Bu süre içinde tespit edilen kusurlar taşeron tarafından düzeltilir
- Tutuk ücret (%5-10) garanti süresi sonuna kadar tutulabilir
Sık yapılan 5 hata
- Sözleşme yazılı olmaması: Sözlü anlaşma → sorun çıktığında ispatlanamaz. Mahkeme reddi.
- İş tanımı muğlak: "Bina sıva işi" → cephe dahil mi? Asma tavan dahil mi? Net olmazsa ek ödeme talebi gelir.
- Avans çok yüksek: %50+ avans verirseniz taşeron işi bırakıp gidebilir. %30 dengeli.
- İSG dokümantasyonu eksik: SGK kayıt, sigorta poliçesi, İSG eğitimi belgeleri taşerondan alınmazsa kaza durumunda müteahhit tek sorumlu.
- Garanti süresi atlanması: İskan sonrası 6 ay içinde çatlak/sızıntı ortaya çıktı, taşeronun garantisi yoksa tüm masraf müteahhitte.
Taşeron seçim kriterleri
- SGK kayıtlı işçi: Tüm çalışanlar SGK kayıtlı olmalı
- İş kazası sigortası: Geçerli poliçe
- Vergi temiz kâğıdı: Vergi borcu yok
- Önceki proje referansları: Tamamlanan 3-5 proje
- Yapı denetim olumlu rapor geçmişi: Olumsuz rapor alan taşeron kalite riski
- Finansal sağlık: Banka kredi notu (KKB) — kötü not iflas riski
Sonuç
Toparlayayım: işin gövdesini taşerona veriyorsanız, sizi ayakta tutan tek şey iyi yazılmış bir sözleşme. Net iş tanımı, dengeli ödeme planı, İSG sorumluluğunun yazılı olması ve makul bir garanti süresi; bunlar oturduğunda proje de oturuyor. El sıkışıp sözlü geçmeyin, sahada "söz veriyorum" diyenin sözü kaza çıkınca mahkemede bir işe yaramıyor. Ve şunu hiç unutmayın; İSG ihlalinde sorumluluğun bir ucu her zaman sizde.
İlgili rehberler:
Sıkça Sorulan Sorular
›Taşeron sözleşmesi neden önemli?
Açık konuşayım: işin %60-80'ini siz değil taşeronlar yapıyor, dolayısıyla projenin kaderi büyük ölçüde bu sözleşmeye bağlı. Gevşek bir kâğıt imzaladıysanız sonu hep aynı; gecikme, kalitesiz iş, bir de tepesine iş kazası davası. Türkiye'de inşaat sektörü iflaslarının %35'i taşeron alacaklarından kaynaklanıyor (TÜRMOB verileri); sahada gördüğüm tablo da bunu birebir doğruluyor.
›Taşeron sözleşmesinde hangi zorunlu maddeler olmalı?
Yıllardır kullandığım çekirdek liste sekiz maddeden ibaret, hiçbiri eksik kalmasın: (1) Taraflar, taşeron firma + müteahhit, vergi/MERSIS/SGK numaralarıyla tam. (2) İş tanımı, mümkün olduğunca net (örn: 'sıva ve boya işi'). (3) Birim fiyat ya da götürü tutar. (4) Süre + gecikme cezası. (5) Ödeme planı (tipik olarak %30 peşin + %50 iş ortası + %20 iş bitişi). (6) Malzemeyi kim sağlıyor. (7) İSG sorumluluğu, yani taşeron işçisinin güvenliği. (8) Garanti süresi (genelde 1-2 yıl). Birini bile atlarsanız o boşluk eninde sonunda karşınıza çıkıyor.
›Taşerona avans ödemesi ne kadar olmalı?
Benim oturttuğum denge şu: imzada %30 avans, işin ortasında %50 (milestone'lara bağlı), bitişte de kalan %20. Avansı %50'nin üstüne çıkarırsanız riski sırtınıza alırsınız, parayı cebine koyup işi yarıda bırakan taşeron az değil. Ama %20'ye kadar kısarsanız bu sefer kendi nakdi sıkışık olan iyi taşeronu kaçırırsınız. %30 ikisinin tam ortası, yıllardır en sorunsuz işleyeni de bu.
›Taşeron iş güvenliği kazasında kim sorumlu?
Burada hayal kırıklığına uğratan bir gerçek var: 6331 sayılı İSG Kanunu Madde 7 gereği ana yüklenici, taşeron işçisinin güvenliğinden müteselsil sorumlu. Yani taşeronun kendi SGK'sı, kendi sigortası olsa bile kaza olduğunda tazminattan siz de kurtulamıyorsunuz. Sahada en çok şunu görüyorum; iş tutmadan taşeronun SGK + iş kazası sigortasını istemeyen müteahhit, kaza çıkınca tek başına ödüyor. Bu zorunluluğu sözleşmeye net yazın.
›Taşeronla anlaşmazlık çıkarsa ne yapılır?
Yol haritası şöyle işliyor: önce ihtarname, sonra uzlaşma denemesi, ticari uyuşmazlık olduğu için zorunlu arabuluculuk, o da tutmazsa mahkeme. Tipik süreç 12-18 ay; yani kazansanız bile yıllarınızı yiyor. Sözleşmede tahkim maddesi varsa biraz hızlanıyor. Benim tavsiyem net: kavgayı baştan engelleyin. İş tanımı kılı kırk yararcasına net olsun, fiyatı birim + götürü kombinasyonuyla kurun, kalite kabul kriterlerini de yazıya dökün.
İlgili araçlar & hesaplayıcılar
İnşaat firması mısınız?
Rehberlerimizi okuyan kat malikleri, binaları için firma arayışı başvurusu bırakıyor. Ücretsiz kaydınızı oluşturun; bölgenizden uygun bir başvuru geldiğinde telefonla doğrulanmış şekilde size iletelim.
İlgili yazılar
Maliyet & Fiyatlandırma
Müteahhit Nakit Akışı Yönetimi — 22 Aylık Süreçte 5 Kritik Nokta
Yarısı Bizden'in 3 eşit taksitli ödeme akışı (subasman, taşıyıcı sistem, inşaat bitimi), ruhsatta ödeme olmaması — müteahhitin nakit akışını nasıl yönettiği, sıkışma riskleri.
Devamını oku
Maliyet & Fiyatlandırma
İnşaat Sigortaları 2026 — Hangileri Zorunlu, Hangileri Olmalı?
İnşaat sigortaları: İş Kazası SGK, İşveren Mali Sorumluluk, DASK, All Risk, Mesleki Sorumluluk. Hangileri yasal zorunlu, hangileri önerilir, maliyetler ve müteahhit için risk yönetimi.
Devamını oku
Hukuk
Yapı Denetim Raporu Nasıl Okunur? Müteahhit ve Malik İçin Rehber
Yapı denetim firmasının her hakediş aşamasında verdiği raporu nasıl okumalı? Olumlu / olumsuz işaretleri, kritik tespit kategorileri, itiraz hakkı süreleri.
Devamını oku