Maliyet & Fiyatlandırma
İnşaat Sigortaları 2026 — Hangileri Zorunlu, Hangileri Olmalı?
İnşaat sigortaları: İş Kazası SGK, İşveren Mali Sorumluluk, DASK, All Risk, Mesleki Sorumluluk. Hangileri yasal zorunlu, hangileri önerilir, maliyetler ve müteahhit için risk yönetimi.
Hızlı Cevap
Kanunen sizi bağlayan kalemler şunlar: İş Kazası SGK işveren primi (%5-7), İşveren Mali Sorumluluk (4708, 6+ daire) ve Zorunlu DASK (yapı sahibi). All Risk inşaat sigortası kâğıt üzerinde zorunlu değil ama kentsel dönüşümde neredeyse standart. 12 daireli 200M değerli bir projede toplam prim yaklaşık ~700K-1.4M TL/yıl.
Hızlı bakış
- Zorunlu sigortalar: İş Kazası SGK (%5-7), İşveren Mali Sorumluluk (6+ daire), Zorunlu DASK, şantiye araç trafik sigortası.
- Önerilen (yarı-zorunlu): All Risk inşaat sigortası, Mesleki Sorumluluk (yapı denetim 2025 zorunlu), Yangın + Kasko (şantiye binası).
- Maliyet: proje değerinin %0.3-0.7'si/yıl. 200M TL projede 600K-1.4M TL/yıl toplam sigorta primi.
- Sigorta ödememesi durumları: kayıt dışı işçi, İSG ihlali, alkol etkisinde kaza.
Açık konuşayım: inşaat, Türkiye'de iş kazasının en yoğun yaşandığı sektörlerden biri. Yılda ortalama 70-80 ölümlü kaza, binlerce yaralanma. Sigortayı çoğu meslektaşım "devlet istiyor, mecbur yapıyoruz" diye görür. Oysa o poliçe sizin yasal yükümlülüğünüz değil, kendi kasanızın kalkanı. Tek bir ciddi kaza, sigortasız bir müteahhidi yıllarca toparlayamayacağı yere savurabiliyor.
Aşağıda meseleyi tamamen müteahhit gözünden açıyorum: 2026'da hangi sigortalar gerçekten zorunlu, hangileri kâğıtta serbest ama pratikte olmazsa olmaz, primler ne tutuyor ve sahada en çok nerede tökezleniyor.
Yasal zorunlu sigortalar
1. İş Kazası ve Meslek Hastalığı Sigortası (SGK)
- Yasal dayanak: 5510 sayılı SGK Kanunu
- Kim ödüyor: Müteahhit firma (işveren)
- Prim: Çalışan brüt ücretinin %2-7'si (sektör risk sınıfına göre). İnşaat "Yüksek Risk" sınıfında — %5-7.
- Kapsam: Çalışan iş kazasında yaralanır/ölürse SGK maaş ödemesi (tedavi, geçici işgöremezlik, sürekli işgöremezlik, ölüm maaşı).
- Önemli: Kayıt dışı (SGK'sız) işçi kazaya uğrarsa tüm tazminat müteahhide gelir. Yıllık 1-3M TL tazminat olabilir.
2. İşveren Mali Sorumluluk Sigortası (4708 sayılı)
- Yasal dayanak: 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun
- Kim için zorunlu: 6 ve üstü bağımsız bölümlü binalarda
- Kim ödüyor: Müteahhit firma
- Kapsam: İnşaat sırasında üçüncü taraflara (komşu bina, geçen yayalar) verilen zararlar
- Teminat: En az 250.000 TL (her olay başına), 2026 itibariyle ortalama poliçe 1-3M TL teminatla yapılıyor
3. Zorunlu DASK
- Yasal dayanak: 6305 sayılı Doğal Afet Sigortaları Kanunu
- Kim için zorunlu: Tüm konutlar (yapı sahibinin görevi)
- Kim ödüyor: Yapı kullanma izin belgesi alındıktan sonra malik veya kiracı. Müteahhit ilk DASK'ı yaptırır (iskan için gerekli).
- Kapsam: Deprem nedeniyle yapısal hasar
- Maliyet: Yıllık 500-2000 TL (binanın değerine ve deprem bölgesine göre)
4. Trafik Sigortası (şantiye araçları)
- Tüm motorlu araçlar için zorunlu (2918 sayılı kanun)
- İş makineleri (yükleyici, vinç) yol kullanırken zorunlu
- Saha içinde kullanılan araçlar için "saha sorumluluk" sigortası
5. Mesleki Sorumluluk Sigortası (yapı denetim)
- 2025 sonrası TMMOB düzenlemeleriyle yapı denetim firmaları için zorunlu hale geldi
- Mimar ve mühendisler için zorunlu
- Müteahhit için zorunlu değil ama önerilir
- Detay: Mesleki Sorumluluk Sigortası terimi
Önerilen (yarı-zorunlu) sigortalar
1. All Risk İnşaat Sigortası (CAR)
Kâğıt üzerinde zorunlu değil ama kentsel dönüşümde işin doğası gereği neredeyse hep yapılıyor. Malikler güvence istiyor, mali müşavir öneriyor, banka kredisi varsa banka zaten şart koşuyor. Benim tavsiyem net: All Risk'i "yapsam mı" değil, "hangi kapsamla yapsam" diye düşünün.
- Kapsam: İnşaat süresince yapı, malzeme, ekipman, üçüncü taraf zararları
- Maliyet: Proje değerinin %0.3-0.5'i/yıl (200M projede 600K-1M TL)
- Süre: İnşaat süresi (22 ay) + iskan sonrası 6 ay (bakım dönemi)
2. Yangın + Kasko (şantiye binası)
Şantiyedeki ofis konteyneri, ekipmanlar ve malzeme stoğu için yangın + hırsızlık sigortası. Maliyeti 50-150K TL/yıl. Küçük bir kalem gibi durur ama bir gece deponuz yanarsa ya da demir partisi çalınırsa bu poliçe kendini fazlasıyla çıkarır.
3. Bireysel Kaza Sigortası (yönetim)
Şantiye şefi, formen ve mühendis için bireysel kaza sigortası. Çalışan başına 2-5K TL/yıl tutuyor. SGK iş kazasının üstüne ek bir koruma; sahada en kritik kadronuzu cebinizi yormadan güvenceye almanın ucuz yolu.
Toplam sigorta maliyeti — 12 daireli proje örneği
| Sigorta tipi | Yıllık prim (TL) | Toplam 22 ay |
|---|---|---|
| İş Kazası SGK (ortalama 20 çalışan) | 180.000 | 330.000 |
| İşveren Mali Sorumluluk | 40.000 | 73.000 |
| All Risk İnşaat (200M değer) | 800.000 | 1.467.000 |
| Trafik (3 araç) | 30.000 | 55.000 |
| Yangın + Kasko | 80.000 | 147.000 |
| DASK (12 daire iskan sonrası) | 15.000 | 3.000 |
| TOPLAM | ~1.145.000 | ~2.075.000 |
Sigorta yapılmazsa ne olur?
- İş kazası (kayıt dışı işçi): 1-3M TL tazminat müteahhide gelir
- Komşu binaya hasar (sigortasız): mahkeme süreci, milyonlarca TL tazminat
- Yangın / hırsızlık: tüm malzeme stoğu kaybı, milyonlarca TL
- Cezai sorumluluk: 6331 İSG mevzuat ihlali → hapis cezası dahi
Hesabı kafanızda basitçe kurun: yıllık prim 2M TL bandında, sigortasız tek bir ciddi kazanın faturası 3-5M TL. Yani primden kaçayım derken çok daha büyük bir riskin altına imza atıyorsunuz. Bu işte cimrilik pahalıya patlar.
Sigorta firması seçimi
- Türkiye'de tanınmış firmalar: Anadolu Sigorta, Aksigorta, Allianz, Generali, Türkiye Sigorta (SGK)
- Kontrol noktaları: Sermaye yeterliliği (SEDDK onaylı), önceki ödemeler (hızlı ödeme yapan firma), poliçe metni (hangi durumlar dahil/hariç)
- 3 teklif alın: Tek firmadan değil, en az 3 farklı firmadan kapsam karşılaştırması yapın
Sık yapılan hatalar
- Sigorta poliçe metni okunmuyor: Hangi durumlar dahil/hariç bilinmiyor. Kaza olunca "bu kapsam dışında" diye reddi geliyor.
- Düşük teminat: İşveren Mali Sorumluluk 250K TL minimum ama büyük projede 1M TL şarttır. Eksik teminat = açık fark müteahhitten.
- Kayıt dışı işçi çalıştırma: Maliyet düşürme adına SGK'sız işçi → tek kazada batırır.
- İSG protokolü olmaması: Baret, emniyet kemeri olmadan çalışma → sigorta reddi + cezai sorumluluk.
- Vergi/SGK borçlu firma: Borçlu firmaya sigorta ödemesi yapılmaz. Borçlarınızı temiz tutun.
Müteahhitler için pratik tavsiyeler
- Sigorta yıllık plan yapın: Sigorta yenilemeleri (her yıl), poliçe gözden geçirmeleri (proje büyüdükçe artırın)
- İnşaatpanel Sigorta modülünü kullanın: Tüm sigorta poliçelerini bir ekranda görün, bitiş tarihleri otomatik hatırlatılır
- İSG eğitimi ve denetimi: Personel İSG eğitimi (6331 zorunlu), düzenli denetim. KOSGEB eğitim desteği bu kapsamda kullanılabilir.
Sonuç
Sonuç olarak sigorta, bir müteahhidin sahadaki en sağlam finansal güvencesi. Yıllık 1-2M TL'lik prim, tek bir ciddi kazada 5M+ TL'yi kurtarıyor. Kanunen zorunlu olmayan poliçeleri bile, örneğin All Risk'i, ben "masraf" diye değil risk yönetim aracı diye görürüm. Sahada gördüğüm en acı tablolar hep sigortasız işlerde çıktı; o yüzden burada kumar oynamaya değmez.
İlgili rehberler:
Sıkça Sorulan Sorular
›İnşaatta hangi sigortalar zorunlu?
Açık konuşayım, kanunen sizi bağlayan dört kalem var: İş Kazası ve Meslek Hastalığı Sigortası (SGK işveren primi), 6 daire ve üstü binalarda İşveren Mali Sorumluluk Sigortası (4708 sayılı kanun), Zorunlu DASK (yapı sahibinin görevi) ve şantiye araçları için trafik sigortası. Yapı denetim tarafında Mesleki Sorumluluk Sigortası da 2025 sonrası zorunlu hale geldi.
›All Risk inşaat sigortası nedir, zorunlu mu?
All Risk (CAR - Contractors All Risks), inşaat boyunca binayı, malzemeyi ve üçüncü taraf hasarlarını tek poliçede toplayan kapsamlı bir sigorta. Kanunen zorunlu değil ama sahada gördüğüm kadarıyla kentsel dönüşüm işlerinde malikler de mali müşavirler de neredeyse hep istiyor. Banka kredisi kullanıyorsanız banka zaten şart koşuyor — yani pratikte yarı zorunlu sayın.
›İnşaat sigortası ne kadar tutar?
Kabaca proje toplam değerinin %0.3-0.7'sini yıllık prim olarak ayırın. 12 daireli, 200M değerli bir projede bu yılda 600K-1.4M TL'ye denk geliyor. All Risk + İşveren Sorumluluk + İş Kazası kombosu ise aynı projede ortalama 700-900K TL/yıl. Şunu da ekleyeyim: primi hakedişle paralel taksitlendirip nakit baskısını dağıtabilirsiniz.
›İş kazası sigortası kim ödüyor?
Bunu müteahhit firma öder, işveren primi olarak. Her çalışan için SGK'ya aylık prim yatar; oran brüt ücretin %2-7'si arasında, sektörün risk sınıfına göre. İnşaat 'Yüksek Riskli' sınıfta olduğu için biz %5-7 banttayız. Asgari ücretli bir işçide bu aylık ~1.000-1.500 TL ek maliyet demek — yani işçi başına ciddi bir kalem.
›Şantiye'de bir kaza olursa sigorta hangi durumda ödeme yapmaz?
Sahada en çok şu dört noktada takıldığını görüyorum: (1) işçinin SGK'lı olmaması, yani kayıt dışı çalıştırma; (2) baret, emniyet kemeri gibi temel önlemlerin alınmamış olması; (3) 6331 sayılı İSG mevzuatına uyumsuzluk; (4) alkol ya da madde etkisinde meydana gelen kaza. Bu hallerde sigorta ödeme yapmaz ve bütün zarar tek başına müteahhidin sırtında kalır.
İlgili araçlar & hesaplayıcılar
İnşaat firması mısınız?
Rehberlerimizi okuyan kat malikleri, binaları için firma arayışı başvurusu bırakıyor. Ücretsiz kaydınızı oluşturun; bölgenizden uygun bir başvuru geldiğinde telefonla doğrulanmış şekilde size iletelim.
İlgili yazılar
Hukuk
Müteahhit Firma Seçerken 7 Kontrol — Kat Malikleri İçin
Kat malikleri kentsel dönüşüm için müteahhit seçerken hangi 7 noktayı kontrol etmeli? Vergi sicili, referans projeler, finansal güç, sözleşme dili — gerçek riski ölçen kontrol listesi.
Devamını oku
Hukuk
Müteahhit İflas Ederse Ne Olur? — Kat Maliki Kurtarma Rehberi 2026
Müteahhit firma iflas ederse kentsel dönüşüm projesi nasıl kurtulur? 4 senaryoya göre yol haritası, Yarısı Bizden hibe koruma, yeni müteahhit transferi, sözleşmede iflas maddesi.
Devamını oku
Maliyet & Fiyatlandırma
Yapı Denetim Ücreti 2026 — Hesaplama, Ödeme Akışı, Kim Öder?
Yapı denetim ücreti 2026: m² × bölge katsayısı (~280-450 TL/m²), 4 hakediş (%20/30/30/20), kim öder, nasıl pazarlık edilir, ÇŞB onaylı firma seçimi.
Devamını oku